Hướng dẫn soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 26 – Ngữ văn 12 tập 1 – Kết nối tri thức , đầy đủ nhất. Thông qua việc thực hành trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn và bài tập, chúng ta có thể củng cố kiến thức cơ bản về bài học này.
Câu 1 (trang 26 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Xác định biện pháp tu từ nói mỉa và phân tích hiệu quả của nó ở từng trường hợp sau đây:
a.Công chúng luôn luôn vỗ tay hoan hô Xuân, còn trên khán đài, đức vua Xiêm đã lộ mặt rồng tất cả sự thịnh nộ của vị thiên tử thế thiên hành đạo ở cái có hàng triệu con voi.
(Vũ Trọng Phụng, Số đỏ)
b.Trên mép ông, ông đã bao công trình mới cấy được từng ấy râu […] Thì sau hết, những lông tơ nó cũng dài ra, và trông rõ hơn. Và đến bây giờ, đứng ở hai bên miệng ông, nó thành hình hai cái dấu chua nghĩa (…)
(Nguyễn Công Hoan, Đồng hào có ma)
Trả lời
a.Mỉa mai sự lố bịch của ông vua
Câu văn “Công chúng luôn luôn vỗ tay hoan hô Xuân, còn trên khán đài, đức vua Xiêm đã lộ mặt rồng tất cả sự thịnh nộ của vị thiên tử thế thiên hành đạo ở cái có hàng triệu con voi” mỉa mai sự lố bịch của ông vua. Bằng cách miêu tả ông vua với “mặt rồng” và “hàng triệu con voi,” tác giả châm biếm sự phô trương và thái độ kiêu ngạo của vua, đồng thời nhấn mạnh sự bất hợp lý trong cách vua thể hiện quyền lực và cảm xúc của mình.
b.Mỉa mai cái thói ra vẻ của ông quan lớn
Câu văn “Trên mép ông, ông đã bao công trình mới cấy được từng ấy râu […] Thì sau hết, những lông tơ nó cũng dài ra, và trông rõ hơn. Và đến bây giờ, đứng ở hai bên miệng ông, nó thành hình hai cái dấu chua nghĩa (…)” mỉa mai cái thói ra vẻ của ông quan lớn. Tác giả chế giễu việc ông quan cấy râu và tạo dáng cho chúng, làm nổi bật sự giả tạo và thích thể hiện của ông, đồng thời phản ánh sự chú trọng thái quá vào vẻ bề ngoài để tạo ấn tượng, dù thực chất chẳng có ý nghĩa gì.
Câu 2 (trang 26, 27 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Xác định nghịch ngữ trong các câu có hàm ý mỉa mai sau và cho biết căn cứ để thực hiện điều này:
a.Như một bậc vĩ nhân nhũn nhặn, nó giơ quả đấm chào loài người, nhẩy xuống xe, lên xe hơi.
(Vũ Trọng Phụng, Số đỏ)
b.Bước đường công danh của ông cũng bắt đầu từ chức lí trưởng vượt qua những bậc phó tổng, chánh tổng, rồi cơm rượu, bò lợn rồi quan phủ, quan tỉnh hợp sức với nhau đưa ông lên chức nghị viên.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Trả lời:
a.Châm biếm sự giả dối của Xuân Tóc Đỏ
Câu văn “Như một bậc vĩ nhân nhũn nhặn, nó giơ quả đấm chào loài người, nhẩy xuống xe, lên xe hơi” châm biếm Xuân Tóc Đỏ. Thay vì là một bậc vĩ nhân, Xuân Tóc Đỏ thực chất là một kẻ ranh ma, mưu mô và khôn lỏi. Tác giả dùng cách miêu tả này để chỉ trích sự giả tạo và tính cách lố bịch của nhân vật, khi hắn cố tỏ ra như một nhân vật cao quý nhưng thực chất lại chỉ là kẻ mưu mẹo.
b.Châm biếm con đường công danh dựa trên sự hối lộ
Câu văn “Bước đường công danh của ông cũng bắt đầu từ chức lí trưởng vượt qua những bậc phó tổng, chánh tổng, rồi cơm rượu, bò lợn rồi quan phủ, quan tỉnh hợp sức với nhau đưa ông lên chức nghị viên” châm biếm con đường công danh của nhân vật. Việc liệt kê các cấp bậc quan chức (phó tổng, chánh tổng, quan phủ, quan tỉnh) cùng với các danh từ liên quan đến thức ăn (cơm rượu, bò lợn) nhằm chỉ trích hành động đút lót và hối lộ để thăng tiến trong con đường công danh. Tác giả sử dụng hình ảnh này để phê phán sự thối nát và bất công trong hệ thống quan lại.
Câu 3 (trang 27 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Phân tích hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng nghịch ngữ trong các trường hợp sau:
a.Đá ở đây từ ngàn năm vẫn mai phục hết trong lòng sông, hình như mỗi lần có chiếc thuyền nào xuất hiện ở quãng ầm ầm mà quạnh hiu này, mỗi lần có chiếc nào nhô vào đường ngoặt sông là một số hòn bèn nhổm cả dậy để vồ lấy thuyền.
(Nguyễn Tuân, Người lái đò sông Đà)
b.Trong lúc ấy, ông nhà báo cấp tiến với xã hội và bảo thủ với gia đình vội vàng lấy bút máy và sổ tay ra ghi chép, coi những lời lẽ quý hóa ấy tự hồ bật ở miệng một vĩ nhân mà ra…
(Vũ Trọng Phụng, Số đỏ)
Trả lời:
a.Nghịch ngữ trong ngữ cảnh này
Nghịch ngữ trong ngữ cảnh mô tả ghềnh thác sông Đà có thể làm nổi bật sự hung tợn và nguy hiểm của nó. Khi nói về ghềnh thác với những từ ngữ trái ngược như “trong veo” hay “hiền hòa,” tác giả không chỉ nhấn mạnh tính chất dữ dội và nguy hiểm thực sự của ghềnh thác, mà còn tạo hiệu ứng tương phản mạnh mẽ để làm nổi bật sự tàn bạo và thách thức của thiên nhiên đối với con người.
b.Nghịch ngữ trong ngữ cảnh trên
Nghịch ngữ trong ngữ cảnh này mang ý mỉa mai đối với những con người thời Pháp thuộc, đặc biệt là những kẻ bị dắt mũi bởi những nhân vật ranh ma và khôn vặt. Câu nói phản ánh sự châm biếm và chỉ trích cách mà những người này dễ dàng bị thao túng và lừa dối, cho thấy sự yếu kém và sự tôn sùng mù quáng của họ đối với những kẻ xảo quyệt.
Với những hướng dẫn soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 26 – Ngữ văn 12 tập 1 – Kết nối tri thức như trên. Hy vọng sẽ giúp các bạn nắm được những ý chính của bài học này. Chúc các bạn có những bài soạn thật tốt, để thuận tiện trong quá trình tiếp thu bài giảng.
