Hướng dẫn Soạn bài Thực hành tiếng Việt Thành phần biệt lập trong câu – Ngữ văn 8 Cánh Diều chi tiết, đầy đủ nhất. Thông qua việc thực hành trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn và bài tập, chúng ta có thể củng cố kiến thức cơ bản về tác phẩm này.
Câu 1 (trang 90 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Tìm thành phần gọi – đáp, thành phần cảm thán trong các câu dưới đây. Nêu ý nghĩa của mỗi thành phần đó.
- Ơ, bác vẽ cháu đấy ư? (Nguyễn Thành Long)
- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn (Ngô Tất Tố)
- Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ (Kim Lân)
- Trời ơi, chỉ còn năm phút (Nguyễn Thành Long)
Trả lời:
| Thành phần cảm thán, gọi – đáp | Ý nghĩa | |
| a | Ơ | Thành phần cảm thán giúp bộc lộ cảm xúc của người nói |
| b | Này | Thành phần gọi đáp giúp duy trì quan hệ giao tiếp |
| c | Thưa ông | Thành phần gọi đáp giúp duy trì quan hệ giao tiếp |
| d | Trời ơi | Thành phần cảm thán giúp bộc lộ cảm xúc của người nói |
Câu 2 (trang 90 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Tìm thành phần phụ chú trong những câu dưới đây. Dấu hiệu hình thức nào giúp em nhận biết thành phần đó? Các thành phần phụ chú đó được dùng làm gì?
- Trên nền im lặng bao la ấy nổi bật lên một âm thanh văng vẳng mơ hồ nhưng êm dịu như một tiếng hát xa – tiếng suối… (Lê Trí Viễn)
- Câu thơ vang lên những hai thứ tiếng: tiếng suối và tiếng hát (Lê Trí Viễn)
- Vậy là không cần hành động, không cần biến cố (hai yếu tố này bị giảm thiểu đến mức tối đa), tác giả để cho tính cách nhân vật thể hiện qua hai cuộc trò chuyện, nhờ vào đó để triển khai tâm tưởng bề sâu của nhân vật (Văn Giá)
Trả lời:
| Thành phần phụ chú | Dấu hiệu hình thức | Tác dụng | |
| a | Tiếng suối | Đứng sau dấu “-” | Dùng để giải thích hoặc nêu ý kiến bình luận đối với sự vật, sự việc được nói đến trong câu. |
| b | Tiếng suối và tiếng hát | Đứng sau dấu “:” | Thành phần phụ chú được dùng để giải thích hoặc nêu ý kiến bình luận đối với sự vật, sự việc được nói đến trong câu. |
| c | Hai yếu tố này bị giảm thiểu đến mức tối đa | Đánh dấu bằng dấu ngoặc đơn | Thành phần phục chú được dùng để giải thích hoặc nêu ý kiến bình luận đối với sự vật, sự việc được nói đến trong câu. |
Câu 3 (trang 90 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Tìm thành phần chuyển tiếp, thành phần tình thái trong những câu dưới đây. Chỉ ra ý nghĩa, tác dụng của mỗi thành phần đó.
- May ra có lẽ mợ không mắng đâu (Thạch Lam)
- Vậy biến đổi khí hậu liên quan thế nào đến nước biển dâng? Trước hết, do nhiệt độ tăng cao, các khối băng, tuyết từ Bắc Cực, Nam Cực và các đỉnh núi cao tan ra, chảy ra biển. […] Thứ đến, nước dâng do hiện tượng dãn nở nhiệt của nước biển. (Lưu Quang Hưng)
- Người nhà lí trưởng hình như không dám hành hạ một người ốm nặng, sợ hoặc xảy ra sự gì, hắn cứ lòng ngóng ngơ ngác, muốn nói mà không dám nói. (Ngô Tất Tố)
- Sơn biết lũ trẻ con các gia đình ấy chắc bây giờ đương đợi mình ở cuối chợ để đánh khăng, đánh đáo (Thạch Lam)
- Trong tầm quan sát của Trần Tế Xương, tất cả mọi vấn đề liên quan đến thi cử đều bị “biến dạng” trong mối quan hệ giữa danh và thực, tài và lực, giữa cái cũ lạc hậu nhưng chưa tiêu tan và cái mới vẫn chưa thắng thế. Nói cách khác, thơ Trần Tế Xương đã hoán cải ngay cả những bi kịch thi cử và thất vọng cá nhân thành một chuỗi cười dài (Nguyễn Hữu Sơn)
Trả lời:
| Thành phần tình thái | Thành phần chuyển tiếp | Ý nghĩa | |
| a | May ra, có lẽ | Dùng để biểu thị cách nhìn nhận, đánh giá của người nói (người viết) đối với sự việc được nói đến trong câu. | |
| b | Trước hết, thứ đến | Dùng để nêu lên một ý chuyển tiếp giữa câu chứa nó với một câu, một đoạn đứng trước hoặc sau đó. | |
| c | Hình như | Dùng để biểu thị cách nhìn nhận, đánh giá của người nói (người viết) đối với việc được nói đến trong câu. | |
| d. | Chắc | Dùng để biểu thị cách nhìn nhận, đánh giá của người nói (người viết) đối với việc được nói đến trong câu. | |
| e | Nói cách khác | Dùng để nêu lên một ý chuyển tiếp giữa câu chứa nó với một câu, một đoạn đứng trước hoặc sau nó. |
Câu 4 (trang 91 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Viết một đoạn văn (khoảng 6 – 8 dòng) trình bày suy nghĩ của em về một tác phẩm văn học đã học hoặc đã đọc, trong đó có sử dụng ít nhất một thành phần tình thái và một thành phần phụ chú. Chỉ ra thành phần tình thái và thành phần phụ chú được sử dụng trong đoạn văn đã viết.
Trả lời:
Truyện ngắn “Gió Lạnh Đầu Mùa” của Thạch Lam thực sự là một câu chuyện đẹp về tình thương giữa con người. Tình cảm mà Sơn và Lan dành cho Hiên không chỉ thể hiện sự tốt bụng và lương thiện, mà còn thể hiện lòng nhân ái và sẵn sàng giúp đỡ người khác trong hoàn cảnh khó khăn.
Sự biểu hiện tình thương trong câu chuyện không chỉ là hành động tự nguyện của Sơn và Lan khi họ muốn cho Hiên mặc áo mới, mà còn được thể hiện qua việc mẹ Sơn vẫn dành lòng nhân hậu và yêu thương khi cho mẹ Hiên mượn ít tiền để may áo cho con. Điều này làm nổi bật tinh thần đồng lòng, sẵn sàng chia sẻ và giúp đỡ trong cộng đồng.
Tình thương và lòng nhân ái trong truyện là những giá trị nhân văn quan trọng, và câu chuyện này đã thành công trong việc truyền đạt thông điệp tích cực về sự đồng cảm và lòng nhân hậu trong xã hội.
Chú thích:
– Thành phần tình thái: may sao
– Thành phần phụ chú: (Thạch Lam)
Với những hướng dẫn Soạn bài Thực hành tiếng Việt Thành phần biệt lập trong câu – Ngữ văn 8 Cánh Diều chi tiết như trên. Hy vọng sẽ giúp các bạn nắm được những ý chính của tác phẩm này. Chúc các bạn có những bài soạn thật tốt, để thuận tiện trong quá trình tiếp thu bài giảng.
