Hướng dẫn Soạn bài Thao tác lập luận bác bỏ chi tiết, đầy đủ nhất. Thông qua việc thực hành trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn và bài tập, chúng ta có thể củng cố kiến thức cơ bản về tác phẩm này.
Phần 1 – Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ
1. Mục đích.
– Dùng lí lẽ và dẫn chứng để phủ nhận những ý kiến, những nhận định sai trái, nhằm bảo vệ ý kiến, nhận định dúng đắn.
2. Yêu cầu.
– Cần phải chỉ ra được cái sai hiển nhiên của các chủ thể phát ngôn( ý kiến, quan điểm, nhận định..)
– Dùng lí lẽ và dẫn chứng khách quan, trung thực để bác bỏ các ý kiến, nhận định sai trái.
– Có thái độ thẳng thắn, có văn hoá tranh luận và có sự tôn trọng người đối thoại, tôn trọng bạn đọc.
Phần 2 – Cách bác bỏ
Câu hỏi 1 (trang 24-26 sgk Ngữ văn lớp 11 Tập 2):
– Đoạn trích a:
+ Đinh Gia Trinh bác bỏ cách lập luận thiếu khoa học, mang tính suy diễn chủ quan của Nguyễn Bách Khoa.
+ Cách bác bỏ: đưa ra các lí lẽ và dẫn chứng để chứng minh lập luận của Đinh Gia Trinh chỉ là sự suy diễn vô căn cứ.
– Đoạn trích b:
+ Nguyễn An Ninh bác bỏ luận cứ sai lầm của nhiều người An Nam là “tiếng nước mình nghèo nàn”.
+ Cách bác bỏ: đưa ra thái độ bác bỏ rõ ràng, lấy dẫn chứng chứng minh tiếng Việt không nghèo nàn và truy tìm nguyên nhân của luận cứ sai lệch.
– Đoạn trích c:
Câu hỏi 2 (trang 26 sgk Ngữ văn lớp 11 Tập 2):
Cách thức bác bỏ:
+ Nêu và phân tích quan điểm và ý kiến sai lệch, dẫn chứng minh họa tác hại của sai lầm.
+ Dẫn chứng trái ngược để phủ nhận hoặc dùng lí lẽ trực tiếp phê phán sai lầm.
+ Khẳng định ý kiến, quan điểm đúng đắn của mình.
Phần 3 – Luyện tập
Câu 1 (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 11 Tập 2):
| Xác định | Đoạn a | Đoạn b |
| Quan điểm bị bác bỏ | Quan điểm “ Cứng quá thì gãy” từ đó đổi cứng ra mềm | Thơ là những lời đẹp, Thơ là những đề tài đẹp. |
| Cách bác bỏ và giọng văn | + Sử dụng lí lẽ (Kẻ sĩ chỉ lo…ra mềm?) và dẫn chứng (Ngô Tử Văn). + Giọng văn: mạnh mẽ, dứt khoát, cương trực.
| + Sử dụng dẫn chứng (thơ Hồ Xuân Hương, thơ Nguyên Du, thơ nước ngoài, thơ trong nước…) + Giọng văn phê phán, bình luận. |
Bài học về cách bác bỏ:
+ Sử dụng giọng văn phù hợp với đối tượng.
+ Kết hợp lí lẽ và dẫn chứng tiêu biểu.
Câu 2 (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 11 Tập 2):
Bác bỏ:
– Nếu ta chỉ chơi với các bạn học giỏi, bạn tốt thì các bạn học yếu sẽ có mặc cảm tự ti, khó hòa hợp với tập thể.
– Điều đó sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập, tu dưỡng và phong trào thi đua của lớp.
– Nếu không có một động lực gì đó thúc đẩy thì họ sẽ bị tách biệt khỏi tập thể, lún sâu vào hố đen… Những điều tiêu cực ấy sẽ khiến xã hội ngày càng tụt dốc.
– Người biết giúp đỡ những người học yếu tiến lên mà không bị lây tính xấu thì mới thực là người có bản lĩnh.
Với những hướng dẫn Soạn bài Thao tác lập luận bác bỏ chi tiết như trên. Hy vọng sẽ giúp các bạn nắm được những ý chính của tác phẩm này. Chúc các bạn có những bài soạn thật tốt, để thuận tiện trong quá trình tiếp thu bài giảng.
