Hướng dẫn Soạn bài Ôn tập bài 3 – Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo chi tiết, đầy đủ nhất. Thông qua việc thực hành trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn và bài tập, chúng ta có thể củng cố kiến thức cơ bản về tác phẩm này.
Câu 1: (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1)
| Văn bản | Chủ đề | Hình thức nghệ thuật đặc sắc |
| Hương Sơn phong cảnh | Tình yêu thiên nhiên và vẻ đẹp quê hương đất nước. | Điệp từ, từ ngữ biểu cảm, bộc lộ trực tiếp, từ láy. |
| Thơ duyên | Sự hòa hợp giữa thiên nhiên và tình yêu. | Hình ảnh trữ tình; từ láy; nghệ thuật tả cảnh giàu cảm xúc; lấy hình ảnh thiên nhiên để nói về “duyên” của con người. |
| Lời má năm xưa | Sự giao cảm giữa thiên nhiên và con người | – Hình thức kể chuyện hồi tưởng – Sử dụng ngôi kể thứ nhất – Từ ngữ đặc trưng của vùng miền. |
| Nắng đã hanh rồi | Vẻ đẹp thiên nhiên | Cách gieo vần độc đáo; từ ngữ gợi hình. |
Câu 2: (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1)
Dạng thức xuất hiện của chủ thể trữ tình là:
- Bài Hương Sơn phong cảnh: chủ thể trữ tình ẩn danh.
- Bài Thơ duyên và Nắng đã hanh rồi: chủ thể trữ tình xuất hiện trực tiếp với đại từ nhân xưng “anh” và “em”.
Câu 3: (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1)
Gợi ý trả lời
– Hiểu được chủ đề cũng như nội dung chính của bài thơ
– Biết được hoàn cảnh sáng tác và phong cách sáng tác của tác giả.
– Chú ý một số từ ngữ đặc biệt.
– Ý nghĩa, thông điệp tác giả muốn gửi gắm.
– Xác định chính xác chủ thể trữ tình trong văn bản.
Câu 4: (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1)
– Khi viết bài văn phân tích, đánh giá một bài thơ.
- Có dàn ý chi tiết.
- Bố cục đủ 3 phần (mở bài – thân bài – kết bài)Luận điểm, dẫn
- chứng, lý lẽ rõ ràng, thuyết phục, mạch lạc.
– Giới thiệu, đánh giá nội dung, nghệ thuật của một tác phẩm văn học.
- Xác định đúng đề tài, đối tượng người nghe.
- Có dàn ý chi tiết.
- Chú ý giọng đọc rõ ràng, âm vực vừa phải, luôn hướng mắt về phía người nghe.
- Khi trao đổi với người nghe cần tập trung suy nghĩ, đưa ra ý kiến phù hợp
Câu 5: (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1)
Viết bài văn phân tích, đánh giá tình cảm với thiên nhiên trong một bài thơ bạn đã đọc.
Bài mẫu tham khảo
Bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh được viết vào năm 1947, tại chiến khu Việt Bắc. Bài thơ đã khắc họa bức tranh thiên nhiên núi rừng Việt Bắc trong đêm khuya tuyệt đẹp, đồng thời thể hiện tâm trạng thanh thản, thư thái của Bác Hồ trong những đêm chiến khu.
Tình cảm với thiên nhiên trong bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh được thể hiện qua hai phương diện chính đó là tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống.
Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh ánh trăng tuyệt đẹp:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Âm thanh của tiếng suối được so sánh với tiếng hát xa, gợi lên sự trong trẻo, thanh bình. Ánh trăng như lồng trong những tán cây cổ thụ, hòa quyện với bóng hoa tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp, mang vẻ đẹp huyền ảo, thơ mộng.Bức tranh thiên nhiên ấy đã gợi lên trong lòng Bác Hồ tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống. Bác Hồ đã cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên bằng tất cả tâm hồn và trái tim của mình. Ánh trăng, tiếng suối, tiếng chim, bầu trời đêm… đều trở thành những người bạn thân thiết của Bác Hồ.
Bên cạnh tình yêu thiên nhiên, bài thơ còn thể hiện tình cảm gắn bó với đất nước, với nhân dân của Bác Hồ. Trong đêm khuya tĩnh lặng, Bác Hồ ngắm nhìn cảnh vật thiên nhiên và suy ngẫm về vận mệnh của đất nước. Tâm trạng của Bác Hồ là tâm trạng của một người lãnh tụ luôn lo lắng cho vận mệnh của dân tộc, nhưng cũng là tâm trạng của một người nghệ sĩ yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống.
Câu thơ “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà” đã thể hiện rõ tình cảm gắn bó với đất nước, với nhân dân của Bác Hồ. Bác Hồ không ngủ vì lo lắng cho vận mệnh của đất nước, cho cuộc sống của nhân dân. Bác Hồ luôn dành trọn tình yêu thương, sự quan tâm của mình cho đất nước, cho nhân dân.
Tình cảm với thiên nhiên trong bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh là tình cảm chân thành, sâu sắc. Tình cảm ấy đã được thể hiện một cách tinh tế, sâu lắng qua những hình ảnh, ngôn từ giản dị, mộc mạc. Bài thơ đã góp phần thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của Bác Hồ – một con người yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu thương nhân dân.
Với những hướng dẫn Soạn bài Ôn tập bài 3 – Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo chi tiết như trên. Hy vọng sẽ giúp các bạn nắm được những ý chính của tác phẩm này. Chúc các bạn có những bài soạn thật tốt, để thuận tiện trong quá trình tiếp thu bài giảng.
