Hướng dẫn Soạn bài Củng cố, mở rộng bài 4 – Ngữ văn 8 Kết nối tri thức chi tiết, đầy đủ nhất. Thông qua việc thực hành trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn và bài tập, chúng ta có thể củng cố kiến thức cơ bản về tác phẩm này.
Câu 1 (trang 97 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền các nội dung phù hợp:
| Văn bản | Thể thơ | Các phần trong bố cục bài thơ | Câu thơ tương ứng |
| Lễ xướng danh khoa thi Đinh Dậu | |||
| Lai Tân |
Trả lời:
| Văn bản | Thể thơ | Các phần trong bố cục bài thơ | Câu thơ tương ứng |
| Lễ xướng danh khoa thi Đinh Dậu | Thất ngôn bát cú | Đề – thực – luận – kết | – Đề: Nhà nước ba năm mở một khoa Trường Nam thi lẫn với trường Hà – Thực: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ Ậm ọe quan trường miệng thét loa – Luận: Cờ kéo rợp trời, quan sứ đến Váy lê quét đất, mụ đầm ra – Kết: Nhân tài đất Bắc nào ai đó? Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà! |
| Lai Tân | Thất ngôn tứ tuyệt | Khởi – thừa – chuyển – hợp. | – Khởi: Ban trưởng nhà lao chuyên đánh bạc. – Thừa: Giải người, cảnh trưởng kiếm ăn quanh. – Chuyển: Chong đèn, huyện trưởng làm công việc. – Hợp: Trời đất Lai Tân vẫn thái bình. |
Câu 2 (trang 97 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền các thông tin phù hợp:
| Văn bản | Đối tượng bị châm biếm, đả kích | Những cái xấu bị châm biếm đả kích |
| Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu | ||
| Lai Tân |
Trả lời:
| Văn bản | Đối tượng bị châm biếm, đả kích | Những cái xấu bị châm biếm đả kích |
| Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu | Nhà nước thực dân phong kiến, sĩ tử và quan trường, người nước ngoài, nhân tài đất Bắc. | Chế độ thi cử mạt vận, hổ lốn, ô nhục của thời thực dân mới đặt chân cai trị đất nước ta |
| Lai Tân | Bộ máy quan lại Lai Tân: ban trưởng, cảnh trưởng, huyện trưởng. | Tình trạng thối nát vô trách nhiệm của bọn quan lại ở Lai Tân. |
Câu 3 (trang 97 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền các thông tin tương ứng:
| Giọng điệu trào phúng | Đặc điểm của giọng điệu | Ví dụ minh họa (tên bài thơ, tác giả) |
| Hài hước | ||
| Mỉa mai – châm biếm | ||
| Đả kích |
Trả lời:
| Giọng điệu trào phúng | Đặc điểm của giọng điệu | Ví dụ minh họa (tên bài thơ, tác giả) |
| Hài hước | Là cách đùa cợt nhẹ nhàng cùng những yếu tố khác lạ, phóng túng, phá vỡ các khuôn khổ quen thuộc. | Tự trào – Phạm Thái |
| Mỉa mai – châm biếm | Là cách tạo ra những yếu tố vô lý hoặc thiếu lôgic, đảo lộn trật tự thông thường, tạo nên tiếng cười phê phán, thanh lọc những thói xấu như thói tự mãn, kiêu căng, đạo đức giả, keo kiệt… | Hỏi thăm quan tuần mất cướp – Nguyễn Khuyến |
| Đả kích | Thường mang giọng điệu phủ nhận gay gắt đối tượng, thể hiện quan niệm nhân sinh, đạo đức của tác giả. Đó có thể là những hình thức ngôn từ mang tính “mắng chửi” quyết liệt, có phần suồng sã, thô mộc, nhằm mục đích cảnh tỉnh sự tha hóa đạo đức đang diễn ra tràn lan trong xã hội. | Đất Vị Hoàng – Trần Tế Xương |
Câu 4 (trang 98 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Tiếng cười trào phúng nhằm giễu cợt, mỉa mai, châm biếm, đả kích những cái chưa hay, chưa đẹp hoặc cái tiêu cực, xấu xa nhưng mục đích cao nhất của nó là hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn.
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về ý kiến trên.
Trả lời:
Bạn đã nắm bắt tinh thần của nghệ thuật này và tận dụng cụ thể từ “Tiếng cười trào phúng nhằm giễu cợt, mỉa mai, châm biếm, đả kích những cái chưa hay, chưa đẹp hoặc cái tiêu cực, xấu xa nhưng mục đích cao nhất của nó là hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn.”
Bài viết của bạn đã thể hiện rõ ràng nghệ thuật trào phúng không chỉ là sự châm biếm và đả kích mà còn là một cách để đưa ra những bài học giáo dục và nhân văn sâu sắc. Bạn đã chứng minh rằng qua nghệ thuật trào phúng, các nhà văn, nhà thơ có thể tố cáo những vấn đề xã hội, từ đó tạo ra nhận thức và thúc đẩy sự thay đổi tích cực.
Câu chuyện về việc sử dụng nghệ thuật trào phúng để “tố cáo xã hội đương thời mục nát, những con người thực dụng nửa mùa” là một ví dụ rất tốt và có tính thuyết phục. Bạn đã làm rõ rằng nghệ thuật trào phúng không chỉ giúp châm biếm mà còn giúp đưa ra những tình huống thực tế và những vấn đề cần phải giải quyết.
Câu chuyện này không chỉ tập trung vào sự chỉ trích mà còn nhấn mạnh rằng mục đích cao nhất của nghệ thuật trào phúng là đặt ra những câu hỏi về cuộc sống tốt đẹp hơn và tạo ra những thách thức tích cực để cải thiện xã hội. Điều này làm cho ý kiến của bạn trở nên sâu sắc và tích cực hơn.
Tuy nhiên, nếu bạn muốn tôi chỉnh sửa cụ thể hoặc thêm vào bất kỳ phần nào khác, chỉ cần thông báo cho tôi!
Với những hướng dẫn Soạn bài Củng cố, mở rộng bài 4 – Ngữ văn 8 Kết nối tri thức chi tiết như trên. Hy vọng sẽ giúp các bạn nắm được những ý chính của tác phẩm này. Chúc các bạn có những bài soạn thật tốt, để thuận tiện trong quá trình tiếp thu bài giảng.
