Soạn bài Bên bờ Thiên Mạc - Ngữ văn 8 Cánh Diều

Hướng dẫn Soạn bài Bên bờ Thiên Mạc – Ngữ văn 8 Cánh Diều chi tiết, đầy đủ nhất. Thông qua việc thực hành trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn và bài tập, chúng ta có thể củng cố kiến thức cơ bản về tác phẩm này. Chuẩn bị Yêu cầu (trang 68 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2 – Cánh diều): Đọc trước đoạn trích truyện Bên bờ Thiên Mạc; tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Hà Ân. Trả lời: * Tác giả: Hà Ân tên thật là Hoàng Hiển Mô, (16 tháng 1 năm 1928 – 25 tháng 1 năm 2011 tại Hà Nội), quê ở Hà Nội; là một nhà văn Việt Nam. Ông nổi tiếng với các tác phẩm tiểu thuyết lịch sử, truyện kể lịch sử và dã sử. Năm 1947, ông gia nhập Trung đoàn thủ đô liên khu I trong kháng chiến chống Pháp, rồi làm trưởng ty Hoa kiều vụ tỉnh Lào Cai năm 1948. Năm 1955, ông về làm giáo viên văn hóa ở trường quân y và hậu cần. Năm 1964, Hà Ân bắt đầu làm công việc nghiên cứu ở Viện bảo tàng quân đội. Từ năm 1964, ông làm biên tập viên cho Nhà xuất bản Hà Nội đến khi nghỉ hưu năm 1990. Đọc hiểu: Câu 1 (trang 72 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Tác phẩm Bên bờ Thiên Mạc gắn liền với sự kiện lịch sử nào của dân tộc? Xác định nội dung chính của mỗi phần trong đoạn trích. Trả lời: – Sự kiện: cuộc kháng chiến chống quân Mông-Nguyên lần thứ hai (năm 1285). – Có thể chia văn bản thành 2 phần: + Phần 1: Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ đưa tin cho Hoàng Đỗ. + Phần 2: Trần Bình Trọng xóa bỏ thân phân phận nô tì cho Hoàng Đỗ. Câu 2 (trang 72 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Hãy liệt kê tên các nhân vật trong đoạn trích. Những nhân vật nào là nhân vật có thật trong lịch sử? Trả lời: – Các nhân vật trong đoạn trích: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng, Hoàng Đỗ, ông già Màn Trò. – Những nhân vật lịch sử là: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng. Câu 3 (trang 72 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Nêu một số chi tiết cụ thể (lời nói, suy nghĩ, hành động…) mà tác giả đã sử dụng để khắc họa về Trần Bình Trọng, Trần Quốc Tuấn và Hoàng Đỗ. Từ đó, nhận xét về tính cách, phẩm chất của ba nhân vật ấy. Trả lời: Trần Bình Trọng Trần Quốc Tuấn Hoàng Đỗ + “Cậu bé chăn ngự đã biết đem tất cả hạnh phúc đối với những người làm tướng” => Ông rất có mắt nhìn người, không coi thường năng lực của Hoàng Đỗ dù biết cậu chỉ là một cậu bé chăn cừu. + “Nhưng đột nhiên, ông nhớ lại và thấy trước đây, ông chưa đối xử rộng tình với quân sĩ và gia nô của ông.” => Một người chủ tướng, chủ nhân tốt, biết nghĩ đến người cấp dưới của mình. + “Trần Bình Trọng dùng mũi kiếm… dùng thuốc đấu trán cho Hoàng Đỗ” => Là một người chủ tướng nhưng Trần Bình Trọng thấu hiểu tâm tư nguyện vọng của người dưới trướng mình. => Trần Bình Trọng là vị tướng tài năng, rất giỏi nhìn người, có sự thấu hiểu cho những người dưới trướng mình. + “Đây là một đạo…Việc lớn của nước nằm trong viên sáp này đó” => Trần Quốc Tuấn rất có mắt nhìn người. Hoàng Đỗ chỉ là một đứa trẻ nhưng khi được ông giao nhiệm vụ cậu cũng sẵn sàng nhận và làm. + “Binh pháp gọi như… như vậy đâu!” => Ông là người học rộng hiểu sâu. + “Ta cũng đã nghĩ trước…. vận nước đâu” => Luôn suy nghĩ, dự liệu, cẩn thận trước mọi thứ. => Trần Quốc Tuấn là người có mắt nhìn người rất tinh tế và nhìn đúng người. Luôn suy nghĩ, dự liệu, cẩn thận trước mọi thứ. + “Phải trung với nước. Dù có chết cho nước cháu cũng không sợ” => mặc dù cậu bé này vẫn còn nhỏ tuổi nhưng trong thâm tâm cậu đã cháy lên ngọn lửa yêu nước vô cùng lớn, sẵn sàng hi sinh vì nước, dù có chết thì cũng chẳng sợ gì. + “cháu sợ không đảm đương được việc này” => đứng trước với việc lớn như này mà bản thân mình phải tự làm cậu cũng tỏ ra lo lắng và sợ hãi. + “Nuốt xong, cháu không chịu chết… mạng giặc.” => Hoàng Đỗ là một cậu bé gan dạ, có lòng căm hận giặc. => Hoàng Đỗ là một cậu bé ngoan ngoãn, nhanh nhẹn và có lòng yêu nước nồng nàn từ khi còn rất nhỏ. Câu 4 (trang 72 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Đặc điểm của truyện lịch sử được thể hiện qua những yếu tố nào ở văn bản này? Trả lời: Đặc điểm của truyện lịch sử Nội dung liên quan đến nhân vật lịch sử Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng. Nội dung liên quan đến sự kiện lịch sử Cuộc chiến đánh quân Mông-Nguyên lần thứ hai của quân đội nhà Trần. Yếu tố nghệ thuật không đơn thuần là kể lại sự kiện lịch sử, con người có thật mà có sự đan xen với yếu tố hư cấu, tưởng tượng, có sự bổ sung, sáng tạo của tác giả. Bối cảnh là một hoàn cảnh xã hội cụ thể đặt trong một sự kiện lịch sử cuộc chiến đánh quân Mông-Nguyên lần thứ hai của quân đội nhà Trần. Nhân vật chính ngoài những nhân vật chính có thật trong lịch sử như Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng còn có các nhân vật hư cấu như cha con ông già Màn Trò – Hoàng Đỗ. Từ ngữ các từ ngữ chỉ tước hiệu hay danh xưng thời phong kiến như: nô tì, tướng quân… Câu 5 (trang 72 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Trong đoạn trích trên, điều gì gây ấn tượng sâu sắc nhất đối với em? Vì sao? Trả lời: Điều ấn tượng nhất với em trong đoạn trích trên là tinh thần dũng cảm của chú bé Hoàng Đỗ. Dù còn rất nhỏ tuổi, nhưng em đã làm những điều có ích cho đất nước. Câu 6 (trang 72 sgk Ngữ văn 8 Tập 2): Đoạn trích Bên bờ Thiên Mạc giúp em hiểu thêm được gì về tấm lòng của những người con nước Việt khi đất nước có giặc ngoại xâm? Trả lời: Khi đất nước đối mặt với nguy cơ bị xâm lược, mỗi công dân Việt Nam cần hiện thực hóa tinh thần dũng cảm bằng cách đứng lên chống lại kẻ thù ngoại xâm. Điều này thể hiện lòng yêu nước và lòng tự hào về dân tộc thông qua nhiều hình thức khác nhau. Với những hướng dẫn Soạn bài Bên bờ Thiên Mạc – Ngữ văn 8 Cánh Diều chi tiết như trên. Hy vọng sẽ giúp các bạn nắm được những ý chính của tác phẩm này. Chúc các bạn có những bài soạn thật tốt, để thuận tiện trong quá trình tiếp thu bài giảng.